Warme koffie. Dát is wat ik het meeste miste toen ik net vier kinderen had, een bedrijf runde, en een leven leefde dat zich vooral afspeelde in de overlapping van andermans behoeften.
Niet een luxe zonvakantie. Niet een chic avondje uit. Gewoon: een mok koffie die nog warm was op het moment dat ik de laatste slok nam.
Dus deed ik wat je doet als je praktisch bent ingesteld: ik kocht een thermosfles. Probleem opgelost. Maar ergens in dat kleine, pragmatische moment zat een veel grotere, mentale verschuiving in hoe ik naar ’tijd’ keek – een verschuiving die me sindsdien enorm veel rust heeft gegeven.
Laat ik vooropstellen: de vraag naar eigen tijd is meer dan logisch. Als je nu met een dreumes op je zwangere heup en een kleuter aan je been nadenkt over thuisonderwijs, is je eerste angst waarschijnlijk: maar dan ben ik écht nooit meer alleen. Dat is een legitieme, eerlijke gedachte. Geen drama, geen aanstellerij. Het leven met kinderen is intensief. Tijd voor jezelf is bij thuisonderwijs geen luxe; het is de brandstof die de boel draaiende houdt.
De thermosfles-filosofie: Alle tijd is mijn tijd
Die thermosfles leerde me een belangrijke les. Ik stopte met wachten op het ‘perfecte, rustige moment’ om van mijn koffie te genieten. Ik paste de omgeving aan mijn realiteit aan.
Op precies dezelfde manier ben ik naar mijn dagen gaan kijken. Mijn leven ís druk — een bloeiend bedrijf, vier kinderen, twee katten, een man en twee intensieve duursporten. Er komt in deze fase geen magisch moment waarop de rust plotseling indaalt. Maar ik besefte: al deze tijd is nog steeds míjn tijd. De knop ging om van: ‘Wanneer heb ik eindelijk tijd voor mezelf?’ naar: ‘Hoe maak ik deze gezamenlijke tijd waardevol voor ons allemaal?’
De ochtend waarop we samen aan de keukentafel een prachtig boek lezen? Dat is mijn tijd. Het halfuurtje wandelen naar de kinderboerderij met de wandelwagen? Mijn tijd. Het boeiende gesprek aan de lunchtafel waarin ik zelf ook weer iets nieuws leer? Dat is puur levenslang leren, ook voor mij.
Dit betekent echt niet dat ik nooit moe ben, of dat ik nooit verlang naar een middag waarop niemand “Maaam!” roept. Maar door thuisonderwijs te zien als een gezamenlijke levensstijl — in plaats van een ‘baan’ waarbij je pas vrij bent als de kinderen slapen — valt er een enorme druk van je schouders.
De praktijk: Hoe regel je opvang als thuisonderwijser?
Natuurlijk kun je niet alles oplossen met een mindset-shift. Soms heb je gewoon keihard focus nodig. Een zakelijke afspraak zonder meeluisterende oortjes. Een middag ongestoord knallen in je bedrijf, of gewoon even alleen in een leeg huis zijn.
Als thuisonderwijsouder kun je de opvang flexibel inrichten. Hier zijn de opties die in de praktijk het beste werken:
| Opvangoptie | Voordelen | Aandachtspunten |
| Gastouder aan huis | Kinderen blijven in hun eigen vertrouwde omgeving; maximale rust voor jou. | Bij ziekte heb je geen back-up. De GGD-keuring van je huis vraagt wat administratief geduld. |
| Gastouderopvang (extern) | Heel fijn en huiselijk voor jongere kinderen. | Voor oudere kinderen kan het op een gegeven moment wat saai worden tussen de baby’s en peuters. |
| Clubjes & Verenigingen | Scouting, zwemles, sport of een knutselclub. Kinderen leren extern, jij hebt je handen vrij. | Tip: Maak van deze uren goud. Tijdens de zwemles van de oudste wandelde ik structureel 45 minuten met een luisterboek in. Pure me-time. |
| Uitwisselen met TO-ouders | Andere thuisonderwijsouder snappen je als geen ander en hebben overdag de flexibiliteit. | Vraagt om een goed netwerk, maar is op basis van wederkerigheid kosteloos en goud waard. |
| Partner & Familie | Directe, vertrouwde achterban. | Plan het hard in de agenda. Dingen die concreet gepland worden, gebeuren. Wat vaag blijft, verdwijnt. |
Goed om te weten: Wist je dat je als thuisonderwijsgevende ouder (als zelfstandige of werknemer) gewoon recht hebt op kinderopvangtoeslag? Ook voor de uren dat een kind ‘normaal gesproken’ op school zou zitten. Thuisonderwijs en professionele opvang sluiten elkaar absoluut niet uit.
De spiegel: Is school een bewuste keuze of een logistieke oplossing?
Als we het over opvang hebben, wil ik je toch een gedurfde, maar eerlijke vraag stellen.
Als jouw állereerste en belangrijkste reden om je kind binnenkort in te schrijven op school is dat je opvang nodig hebt — terwijl alles in je hart schreeuwt dat je eigenlijk thuisonderwijs wilt geven — maak je dan wel de juiste keuze?
School is niet slecht. Maar een beslissing met zo’n enorme impact op het dagelijks leven van je kind nemen op basis van een puur logistiek probleem… dat is zonde. Logistieke problemen kun je namelijk anders oplossen, zoals je hierboven ziet.
Heb je naast de behoefte aan opvang ook honderd andere inhoudelijke redenen waarom het schoolsysteem perfect bij jouw kind past? Geweldig. Dan is school voor jullie de juiste plek. Maar wees daarin eerlijk naar jezelf. Wat zit er écht achter je keuze?
De thermosfles gaat nog steeds mee
Ik drink er nog elke dag uit. Want mijn leven met een bedrijf, vier kinderen, de katten, mijn man en de sporten is nog precies even dynamisch. Ik wacht niet meer op de perfecte, stille ochtend. Die komt waarschijnlijk pas als ze het huis uit zijn.
Maar warme koffie? Die heb ik áltijd bij de hand.
Veelgestelde vragen
Heb je echt recht op kinderopvangtoeslag als je thuisonderwijs geeft?
Ja, absoluut. De wet koppelt kinderopvangtoeslag aan de uren die je werkt (als werknemer of als ZZP’er/ondernemer), niét aan de schoolstatus van je kind. Als jij werkt voor je eigen bedrijf terwijl je kinderen naar een geregistreerde gastouder of BSO/opvang gaan, heb je – mits je aan de reguliere voorwaarden voldoet – gewoon recht op toeslag.
Hoe combineer je een eigen bedrijf runnen met thuisonderwijs?
Door strakke kaders te stellen en de ’thermosfles-mindset’ te omarmen. Je werkt waarschijnlijk niet meer in blokken van 9 tot 5, maar in de vroege ochtend, de avond, of op de vaste dagen dat je opvang hebt geregeld. Daarnaast is gameschooling of zelfstandig projectmatig werken van oudere kinderen ideaal om rust te creëren waarin jij naast hen een uur gefocust kunt werken.
Hoeveel uur per week heb je als thuisonderwijsmoeder écht voor jezelf?
Dit hangt volledig af van hoe je het organiseert en hoe oud je kinderen zijn. Het is een fabel dat je 24/7 ‘aan’ moet staan. Door structureel gebruik te maken van slaapjes, clubjes, uitwisseling met andere thuisonderwijsouders en professionele opvang, kun je prima misntens 10 tot 20 uur per week creëren voor jezelf.
Voelen kinderen zich niet buitengesloten als ze naar de opvang gaan terwijl ze thuisonderwijs krijgen?
In de praktijk juist niet. Thuisonderwijskinderen vinden het vaak heerlijk om een dag of middag in een andere omgeving te zijn, met andere kinderen te spelen of specifieke activiteiten te doen bij een gastouder. Het doorbreekt de week en zorgt ervoor dat de tijd die jullie samen thuis doorbrengen juist weer extra kwalitatief en gezellig is.
Wat doe je als je geen partner of familie in de buurt hebt voor noodopvang?
Bouw bewust aan een lokaal thuisonderwijs-netwerk. TO-ouders staan erom bekend dat ze heel solidair zijn. Omdat iedereen flexibel is met zijn tijd, is het heel gebruikelijk om kinderen een middag naar een ander TO-gezin te brengen, met de afspraak dat jij de week daarna de groep opvangt. Zo creëer je je eigen betrouwbare vangnet zonder dat het geld kost.
Meer lezen over de praktische kant van thuisonderwijs?
- Lees hier alles over thuisonderwijs in de wet (2026).
- Benieuwd naar het financiële plaatje? Ontdek wat kost thuisonderwijs en hoe je zorgt voor een stabiel inkomen.
- Vraag je je af hoe je dag eruitziet? Ik schreef ook een eerlijk artikel over hoeveel tijd thuisonderwijs dagelijks kost.
