Emigreren naar Engeland is voor veel Nederlanders altijd al een aantrekkelijke optie geweest. De taal, de cultuur, de korte vliegroutes. En thuisonderwijs — home education, zoals ze het daar noemen — is er een diep verankerd juridisch recht, vastgelegd in Section 7 van de Education Act 1996.
Maar sinds de Brexit is emigreren naar Engeland een heel ander verhaal geworden. Bovendien is de spreekwoordelijke “Wilde Westen”-vrijheid rondom thuisonderwijs op dit moment flink ingeperkt door kersverse wetgeving.
Ik leg je uit hoe de vork in de steel zit.
Emigreren naar Engeland: hoe werkt het nu?
Voor de Brexit was het simpel: je pakte je paspoort, verhuisde naar Londen of het platteland van Cornwall, en je was inwoner van het Verenigd Koninkrijk. EU-vrijverkeer, precies zoals het hoorde.
Sinds de Brexit is dat feest definitief voorbij. Als Nederlandse burger kun je Engeland wel bezoeken (maximaal zes maanden als toerist), maar om je er te vestigen heb je een streng visum nodig. De meest voorkomende opties:
- Skilled Worker visa: Je hebt een formele baanaanbieding nodig bij een erkende Britse werkgever. De drempel is enorm hoog: het algemene minimumsalaris ligt momenteel rond de £38.700 per jaar, wat voor veel banen een flink obstakel is.
- Family visa: Als je een partner hebt die de Britse nationaliteit heeft of daar al een verblijfsstatus heeft.
- Global Talent / Innovator Founder visa: Zeer specifieke visa voor uitzonderlijk talent (in bijvoorbeeld de wetenschap of kunst) of ondernemers die een uniek, innovatief bedrijf willen opzetten.
Je kinderen kunnen meeverhuizen op het visum van de ouder(s), maar de administratie, de torenhoge visumkosten (duizenden euro’s per persoon) en de inkomenseisen vormen een serieuze muur. Dit is geen kwestie van ‘we huren een huis over de grens’, zoals bij een verhuizing naar België.
Thuisonderwijs in Engeland: hoe het nu (nog) werkt
Het basisrecht om je kind thuis te onderwijzen is vastgelegd in Section 7 van de Education Act 1996. De wet is even briljant als simpel: ouders zijn verantwoordelijk voor het onderwijs van hun kind, “either by regular attendance at school or otherwise.” Dat ene woordje — otherwise — is de wettelijke hoeksteen voor thuisonderwijs in het hele VK.
Op dit moment hoef je in Engeland (nog) geen toestemming te vragen om te starten. Je deregistreert je kind bij school met een formele brief en je bent vrij. Je hebt geen Nederlands ‘richtingsbezwaar’ nodig, geen jaarlijkse verklaring en je hebt niet te maken met een examencommissie.
Er is ook geen verplicht nationaal curriculum. De enige eis in de wet is dat je zorgt voor een “efficient full-time education suitable to the child’s age, ability and aptitude.” Hoe jij die educatie invult — met boeken, in het bos of via unschooling — mag je zelf bepalen. Dit maakte Engeland jarenlang een van de meest vrije landen ter wereld voor thuisonderwijzers.
Maar let op: de wet is zojuist veranderd!
De Britse overheid is de grip op thuiszitters aan het vergroten. De Children’s Wellbeing and Schools Bill waar de Britse thuisonderwijsgemeenschap al zo lang voor vreesde, is eind april 2026 door het parlement geloodst, heeft Royal Assent gekregen en is daarmee officieel de Children’s Wellbeing and Schools Act 2026 geworden.
De secundaire wetgeving (de exacte regeltjes) wordt momenteel nog uitgewerkt, waardoor de maatregelen waarschijnlijk pas in 2027 in de praktijk voelbaar worden. Vandaar dat veel Britse gezinnen roepen: “Nothing has changed yet!” Maar de juridische kogel is wel degelijk door de kerk.
Dit is wat er op gezinnen afkomt:
- Verplichte registratie (CNIS). Elke local authority (LA) moet een wettelijk Children Not in School-register gaan bijhouden. Ouders zijn verplicht informatie te verstrekken over hun kinderen, inclusief details over de gezondheid en een schatting van het aantal uren onderwijs per week.
- De 15-dagen grens en huisbezoeken. Binnen 15 dagen nadat een kind in het register staat, moet de LA de leeromgeving beoordelen. Ze mogen daarbij om een huisbezoek vragen. Als je dit weigert, kan dat door de overheid als argument worden gebruikt om te oordelen dat het onderwijs tekortschiet.
- Geen automatisch recht bij zorgdossiers. Heeft je kind in de afgelopen vijf jaar te maken gehad met een Child Protection Plan (zorg-/beschermingsdossier)? Dan heb je in de toekomst vooraf toestemming nodig om (verder te gaan met) thuisonderwijs.
- Strengere School Attendance Orders (SAO). Als de overheid oordeelt dat het onderwijs ongeschikt is, of dat school in het “best interest of the child” is, wordt er een SAO opgelegd: een bevel tot schoolgang. Negeer je deze? Dan zijn de straffen verzwaard tot zeer hoge boetes en in theorie zelfs gevangenisstraf.
- Proefproject: overleg vóór deregistratie. Er komt een pilot waarbij ouders verplicht in gesprek moeten met de gemeente vóórdat ze hun kind überhaupt van school mogen halen.
Examens (GCSEs) en de Britse zorg (NHS)
Examens: Thuisonderwijskinderen in Engeland doen in principe dezelfde examens als schoolkinderen: GCSEs (rond 16 jaar) en A-levels (rond 18 jaar). Het voordeel is dat het systeem hierop ingericht is. Je kunt je kind als “private candidate” aanmelden bij een lokaal examencentrum. Houd er wel rekening mee dat je dit uit eigen zak betaalt. Met gemiddeld £200 tot £500 per vak tikt dat bij zes of zeven GCSE’s behoorlijk aan.
Gezondheidszorg: Als je als expat in Engeland gaat wonen, betaal je tijdens je visumaanvraag direct de zogenoemde Immigration Health Surcharge (IHS) voor de duur van je visum. Daarmee ‘koop’ je als het ware toegang tot de Britse volksgezondheid, de NHS. Kinderen liften automatisch mee op de visumaanvraag en de zorgtoeslag van de ouder.
Wat ik ervan vind
Engeland was the place to be. Een land zonder verplicht curriculum, zonder verstikkende inspectiebezoeken en zonder strikte overheidsexamens. Gewoon: opvoeden en educeren zoals jij voelt dat klopt voor jouw kind.
Maar we moeten realistisch zijn. Brexit maakt het bemachtigen van een verblijfsvergunning voor Nederlanders ontzettend lastig en verschrikkelijk duur. En met het aannemen van de nieuwe Children’s Wellbeing and Schools Act 2026 is het aftellen begonnen voor het einde van het “Wilde Westen” in het Britse onderwijs.
Overweeg je Engeland? Realiseer je dan goed dat het immigratie-traject (het visum) je grootste hordes is, én dat je emigreert naar een land dat de duimschroeven voor thuisonderwijzers momenteel stevig aan het aandraaien is.
Dit artikel is onderdeel van een serie over thuisonderwijs in het buitenland. Lees ook:
→ Thuisonderwijs in België — de beste optie van onze buren
→ Thuisonderwijs in Duitsland — bij wet verboden
→ Thuisonderwijs in Frankrijk — was een optie, nu niet meer
→ Thuisonderwijs in Nederland: hoe de wet wél werkt
→ Mijn kind gaat al naar school: mag ik nog thuisonderwijs geven?