Thuisonderwijs

Onze vier kinderen hebben nooit een dag op school gezeten. Hier schrijf ik over hoe thuisonderwijs er bij ons uitziet — de dagelijkse praktijk, de juridische kant, de methodes, de twijfels en de momenten waarop het klopt. Voor gezinnen die thuisonderwijs overwegen én voor gezinnen die het al doen.

En dan ineens: Toezicht. Het frappante contrast tussen dag acht en thuisonderwijs

Op het moment dat jij besluit om je kind thuis te onderwijzen – volledig op grond van een wettelijk recht, door artikel 5 onder b van de Leerplichtwet en gedreven door een diepe levensovertuiging – verandert de toon van de overheid razendsnel. Ineens wil de staat weten wat er achter je voordeur gebeurt. Nu moet

En dan ineens: Toezicht. Het frappante contrast tussen dag acht en thuisonderwijs Meer lezen »

Waarom ik de naam van mijn levensovertuiging nooit zal noemen

De wet vraagt er niet naar. Artikel 5 onder b van de Leerplichtwet is glashelder: ouders die overwegende bezwaren hebben tegen de richting van het onderwijs van alle scholen binnen redelijke afstand, kunnen worden vrijgesteld van de verplichting om hun kind op een school in te schrijven. Let op de nuance. De wet vraagt niet:

Waarom ik de naam van mijn levensovertuiging nooit zal noemen Meer lezen »

Wie mag thuisonderwijs geven

Wie mag thuisonderwijs geven? Geen diploma vereist (2026)

Als ik vertel dat ik mijn kinderen thuisonderwijs, is een van de eerste reacties bijna altijd: “Maar jij bent toch geen juf?” Nee. Ik heb geen onderwijsbevoegdheid. Geen pedagogische opleiding. En toch onderwijs ik mijn vier kinderen al jaren thuis. Het antwoord op de vraag “wie mag thuisonderwijs geven?” is korter dan de meeste mensen

Wie mag thuisonderwijs geven? Geen diploma vereist (2026) Meer lezen »

Thuisonderwijs met een kind met extra behoeften — kan dat?

Ik krijg hem regelmatig in mijn DM’s van bezorgde, zoekende moeders: “Wij overwegen heel serieus thuisonderwijs, maar ons kind heeft extra behoeften. Mag dat wel? Kan dat praktisch gezien? Is het niet vreselijk roekeloos om de expertise van school mis te lopen?” Laten we meteen eerlijk zijn: deze vraag zit ramvol diepgewortelde maatschappelijke aannames. De

Thuisonderwijs met een kind met extra behoeften — kan dat? Meer lezen »

Je vraagt geen vrijstelling aan. Je beroept je op een recht.

Je vraagt geen vrijstelling aan. Je beroept je op een recht.

Gisteren zat ik in de studio bij NPO Radio 1 voor het programma Dit is de Dag. De aanleiding? Een actuele discussie over de leerplichtvrijstelling op grond van artikel 5 onder b — de wet die thuisonderwijs in Nederland mogelijk maakt. Moet deze wet worden afgeschaft, of juist worden beschermd? Midden in het gesprek zei

Je vraagt geen vrijstelling aan. Je beroept je op een recht. Meer lezen »

De mythe van de ‘schoolgarantie’ Waarom de angst voor analfabetisme bij thuisonderwijs onterecht is

De mythe van de ‘schoolgarantie’: Waarom de angst voor analfabetisme bij thuisonderwijs onterecht is

“Maar hoe leert je kind dan lezen en schrijven? Straks loopt het een enorme achterstand op en kan het later niet meekomen in de maatschappij.” Als je als ouders overweegt om te kiezen voor thuisonderwijs, of hier net mee bent begonnen, is dit een van de meest gehoorde reacties. Het is een angst die door

De mythe van de ‘schoolgarantie’: Waarom de angst voor analfabetisme bij thuisonderwijs onterecht is Meer lezen »

Hoe wordt een thuisonderwijs-kind sociaal Dit is wat mensen vergeten

Hoe wordt een thuisonderwijs-kind sociaal? Dit is wat mensen vergeten

“Maar hoe wordt je kind dan sociaal?” Het is de vraag die ik bijna wekelijks krijg. Soms als reactie op een reel. Soms in de supermarkt, van iemand die ik nauwelijks ken. Vaak met dezelfde ondertoon: een mengeling van oprechte nieuwsgierigheid en stille twijfel. Als of ik met thuisonderwijs mijn kinderen iets ontneem. Iets essentieels.

Hoe wordt een thuisonderwijs-kind sociaal? Dit is wat mensen vergeten Meer lezen »

Thuisonderwijs geven in de kerstvakantie doen of niet

Thuisonderwijs geven in de kerstvakantie: doen of niet?

Het is half december. De buurkinderen zijn al een week thuis. De straat is stil, de winkels vol, en jij zit aan de keukentafel te twijfelen: gaan we gewoon door, of houden we ook vakantie? Als thuisonderwijzende ouder mag je die vraag zelf beantwoorden. Er is geen schoolrooster dat het voor je beslist. En dat

Thuisonderwijs geven in de kerstvakantie: doen of niet? Meer lezen »

Thuisonderwijs als je ziek bent dit heb ik geleerd

Thuisonderwijs als je ziek bent: dit heb ik geleerd

Er zit een soort ijzeren wet in het thuisonderwijs: zodra je denkt dat je een lekker ritme hebt gevonden, gooit het universum een riedel ziektes, ongemakken, gewijzigde afspraken naar je toe. Het kind dat al een week niet had gespuugd? Begint vrolijk opnieuw. En net als je denkt dat je de boel weer enigszins onder

Thuisonderwijs als je ziek bent: dit heb ik geleerd Meer lezen »

Sint Maarten — hoe wij het bewust en sfeervol vieren in ons hofje

Sint Maarten — hoe wij het bewust en sfeervol vieren in ons hofje

Die magische lichtjes in het donker, rode wangen van de kou en de spanning van langs de deuren gaan… Sint Maarten is bij uitstek een feest van de kinderen. Het is prachtig om te zien hoe hun beleving elk jaar met ze meegroeit. Van dreumesen met een schattig klein lampionnetje dat ze vol verwondering vasthouden,

Sint Maarten — hoe wij het bewust en sfeervol vieren in ons hofje Meer lezen »

Thuisonderwijs in Duitsland — waarom emigreren absoluut geen uitweg is

Thuisonderwijs in Duitsland — waarom emigreren absoluut geen uitweg is

Je kind gaat al naar school en de deur naar thuisonderwijs in Nederland via de vrijstelling lijkt definitief gesloten. Je begint online te zoeken naar alternatieven. En als je op Funda of een kaart kijkt, is de grensstreek met Duitsland vaak de eerste en goedkoopste optie die je tegenkomt. Ruimte, betaalbare huizen, dicht bij familie.

Thuisonderwijs in Duitsland — waarom emigreren absoluut geen uitweg is Meer lezen »

Thuisonderwijs in Frankrijk — was een optie, nu nagenoeg onmogelijk

Thuisonderwijs in Frankrijk — was een optie, nu nagenoeg onmogelijk

We hadden het onlangs over een vriendin die een paar jaar geleden naar Zuid-Frankrijk verhuisde. Zon, ruimte, een oude mas om op te knappen en kinderen die de hele dag buiten konden rennen. Het klonk als een droom. Tot ze zei: “Maar we mogen ze hier niet meer thuis lesgeven.” “Wat? In Frankrijk?” Ik was

Thuisonderwijs in Frankrijk — was een optie, nu nagenoeg onmogelijk Meer lezen »

Thuisonderwijs in Engeland — een juridisch recht, maar sinds Brexit een hele onderneming

Thuisonderwijs in Engeland — een juridisch recht, maar sinds Brexit een hele onderneming

Emigreren naar Engeland is voor veel Nederlanders altijd al een aantrekkelijke optie geweest. De taal, de cultuur, de korte vliegroutes. En thuisonderwijs — home education, zoals ze het daar noemen — is er een diep verankerd juridisch recht, vastgelegd in Section 7 van de Education Act 1996. Maar sinds de Brexit is emigreren naar Engeland

Thuisonderwijs in Engeland — een juridisch recht, maar sinds Brexit een hele onderneming Meer lezen »

Thuisonderwijs in België — de beste optie van onze buurlanden, maar niet zonder voorwaarden

Thuisonderwijs in België — de beste optie van onze buurlanden, maar niet zonder voorwaarden

Als je serieus overweegt om te verhuizen om thuisonderwijs te kunnen geven, is België waarschijnlijk het eerste land waar je aan denkt. En met reden: het is dichtbij, we spreken (grotendeels) dezelfde taal en de cultuur komt overeen. Bovendien is thuisonderwijs hier, in tegenstelling tot in Duitsland en Frankrijk, gewoon legaal en expliciet in de

Thuisonderwijs in België — de beste optie van onze buurlanden, maar niet zonder voorwaarden Meer lezen »

Thuisonderwijs in het buitenland welke landen en wat de regels zijn

Thuisonderwijs in het buitenland: welke landen en wat de regels zijn

Er komen steeds meer vragen van ouders die serieus overwegen om te verhuizen om hun kinderen thuisonderwijs te kunnen geven. Soms omdat hun kind al naar school gaat in Nederland en ze zich daardoor niet meer kunnen beroepen op de vrijstelling vanwege richtingsbezwaar. Soms omdat de stap naar thuisonderwijs te groot voelt in ons land:

Thuisonderwijs in het buitenland: welke landen en wat de regels zijn Meer lezen »

Thuisonderwijs in de VS, Canada en Australië — het Wilde Westen, als je het kunt betalen

Thuisonderwijs in de VS, Canada en Australië — het Wilde Westen, als je het kunt betalen

Er zijn ouders die verder kijken dan Europa als ze overwegen te emigreren. Als ze emigreren vanwege het onderwijs, worden ze onderwijsvluchtelingen genoemd. Sommigen zetten dan de stap naar een van de klassieke homeschool-landen: juridisch gezien vind je daar de ultieme vrijheid. Ik schrijf erover omdat de vraag regelmatig komt, en ook omdat het interessant

Thuisonderwijs in de VS, Canada en Australië — het Wilde Westen, als je het kunt betalen Meer lezen »

Thuisonderwijs in Spanje — een grijs juridisch gebied waar veel gezinnen wel leven

Thuisonderwijs in Spanje — een grijs juridisch gebied waar veel gezinnen wel leven

Spanje. De zon, de uitgestrekte kusten, de rijke cultuur. Een groeiende gemeenschap van Nederlandse en Belgische expats die het leven aan de Middellandse Zee zoeken. Maar als je thuisonderwijs wilt geven, is Spanje een stuk ingewikkelder dan de meeste mensen denken. Emigreren naar Spanje: hoe werkt het voor Nederlanders en Belgen? Omdat Spanje een EU-lidstaat

Thuisonderwijs in Spanje — een grijs juridisch gebied waar veel gezinnen wel leven Meer lezen »

Thuisonderwijs in Portugal — legaal, maar je moet door de bureaucratie heen

Thuisonderwijs in Portugal — legaal, maar je moet door de bureaucratie heen

Portugal is de afgelopen jaren steeds populairder geworden bij Nederlanders. De zon, de betaalbaarheid, de relaxedere levensstijl. En sinds het land een hub is geworden voor digitale nomaden, kom je er steeds meer Nederlandse gezinnen tegen. Ook voor thuisonderwijs is Portugal een interessante bestemming. Maar eerlijk is eerlijk: de regels zijn een stuk ingewikkelder dan

Thuisonderwijs in Portugal — legaal, maar je moet door de bureaucratie heen Meer lezen »

De leerplichtambtenaar heeft hier niets over te zeggen

De leerplichtambtenaar heeft hier niets over te zeggen

Dit is het derde en (voorlopig) afsluitende deel in een miniserie over de actuele wetgeving en jurisprudentie rondom thuisonderwijs. Alle artikelen uit deze serie vind je overzichtelijk terug in de nieuwe blogcategorie ‘Wetgeving’. Na de theorie van de Hoge Raad (deel 1) en de praktische haalbaarheid op scholen (deel 2), kijken we vandaag naar de

De leerplichtambtenaar heeft hier niets over te zeggen Meer lezen »

Objectief, kritisch en pluralistisch — is dat eigenlijk haalbaar op een openbare school

Objectief, kritisch en pluralistisch — is dat eigenlijk haalbaar op een openbare school?

Dit artikel is deel 2 van een driedelige serie over thuisonderwijs en de wet. Omdat het juridische landschap rondom artikel 5b de laatste tijd flink in beweging is, heb ik de nieuwe subcategorie ‘Wetgeving’ in het leven geroepen. Hier bundel ik de belangrijkste regels, rechten en rechtszaken voor je, zodat je goed beslagen ten ijs

Objectief, kritisch en pluralistisch — is dat eigenlijk haalbaar op een openbare school? Meer lezen »