Je kind gebruikt waarschijnlijk al AI. Misschien voor een werkstuk, misschien via een chatbot in een app, misschien gewoon uit nieuwsgierigheid. In 2024 had al ruim een derde van de Nederlandse jongeren tussen 12 en 17 jaar weleens tekst, beeld of video gemaakt met een AI-programma zoals ChatGPT. Inmiddels zijn dat er vast veel meer.
De vraag is dus niet óf kinderen met AI in aanraking komen. Een vraag is wel: wat doet de school van je kind ermee? Ik zocht het uit. Het korte antwoord: veel scholen weten het zelf ook nog niet.
Er is geen landelijke regel
In Nederland bepaalt elke school zelf hoe ze met AI omgaat. Er is geen landelijk verbod en geen landelijke richtlijn. Dat is lang niet overal zo, zoals je hieronder leest.
Het gevolg: wat op de ene school mag, kan op de andere school als fraude gelden. Als ouder moet je dus zelf uitzoeken hoe het op de school van jouw kind zit.
Hoe doen andere landen het?
Nederland laat de keuze aan scholen over. Andere landen kiezen juist heel duidelijk, en die keuzes lopen ver uiteen.
Noorwegen: eerst leren lezen, schrijven en rekenen
Op 19 juni 2026 kondigde de Noorse premier Jonas Gahr Støre aan dat basisschoolleerlingen van 6 tot 13 jaar als hoofdregel geen generatieve AI meer gebruiken. Dat geldt sinds het begin van dit schooljaar, eind augustus. Leerlingen van ongeveer 14 tot 16 jaar mogen AI alleen onder toezicht van een leraar gebruiken. Alleen de oudste leerlingen moeten juist leren hoe ze AI goed inzetten.
De reden: volgens de Noorse regering laat onderzoek zien dat leerlingen door onkritisch AI-gebruik belangrijke stappen in het leren overslaan. Daarbij maakt Noorwegen zich zorgen over dalende schoolresultaten. Opvallend, want Noorwegen gold lang als digitale voorloper in het onderwijs.
Estland: AI-tools voor elke oudere scholier
Estland deed het tegenovergestelde. In september 2025 startte het land het programma AI Leap, naar het voorbeeld van de Tijgersprong van bijna dertig jaar eerder, toen Estland als een van de eersten computers en internet in alle scholen bracht. In het eerste jaar kregen zo’n 20.000 leerlingen uit de bovenbouw (ongeveer 16 en 17 jaar) en 3.000 leraren gratis toegang tot AI-leertools, met partners als OpenAI en Anthropic. In 2026 volgen het beroepsonderwijs en nieuwe leerlingen.
Het idee: scholieren gebruiken AI toch al. Dan kun je ze maar beter leren hoe het goed moet, met tools die niet zomaar het antwoord geven.
Verenigde Arabische Emiraten: AI als vak vanaf de kleuterklas
Sinds schooljaar 2025-2026 is AI in de Emiraten een officieel vak op alle openbare scholen, van de kleuterklas tot het eindexamenjaar. Kleuters leren over AI via verhalen en spel, jonge kinderen over het verschil tussen hoe mensen en machines denken. Het vak past binnen de bestaande lesuren. En de minister van Onderwijs wil daarbij juist passieve schermtijd beperken.
China: verplichte AI-lessen
In Beijing krijgen leerlingen in het basis- en voortgezet onderwijs sinds het najaar van 2025 minstens acht uur AI-les per schooljaar. Een schijntje natuurlijk, maar wel een duidelijk signaal over de belangrijkheid van AI en het niet meer weg te denken uit het straatbeeld.
Zuid-Korea: te snel, te ver
Zuid-Korea laat zien wat er mis kan gaan. In maart 2025 voerde het land landelijk AI-lesboeken in voor onder meer Engels en wiskunde. Binnen een paar maanden liep het vast: storingen, fouten in de lesstof, leerlingen die moeite hadden zich op het scherm te concentreren, en leraren die meer werk kregen in plaats van minder. Na vier maanden werden de boeken van verplicht naar vrijwillig teruggezet. In augustus 2025 verloren ze per wet hun status als officieel lesboek. Het aandeel scholen dat ze gebruikte, zakte van 37% naar minder dan 20%.
Wat opvalt
Er zit een groot verschil tussen leren over AI en leren met AI. De Emiraten en China geven vooral les over AI: wat het is en hoe het werkt. Estland geeft leerlingen AI-tools om mee te leren. En Noorwegen houdt die tools juist weg bij de jongste kinderen.
Toch zijn de strengste en de meest enthousiaste landen het over één ding eens: jonge kinderen moeten eerst de basis leren. Noorwegen beperkt AI op de basisschool, de Emiraten letten op schermtijd, en Estland begint pas bij zestienjarigen. Zuid-Korea laat zien wat er gebeurt als je een nieuwe technologie zonder goede voorbereiding in elke klas zet.
En Nederland? Wij hebben nog niet gekozen.
De meeste scholen hebben nog geen beleid
Uit de Monitor Digitalisering Onderwijs 2025 blijkt dat AI bij meer dan de helft van de scholen nog helemaal niet in het beleid staat. Maar een klein deel heeft richtlijnen voor het gebruik. In een motie in de Tweede Kamer werd zelfs gesteld dat maar 5% van de scholen in het basis- en voortgezet onderwijs AI-beleid heeft.
Dat betekent niet dat leerlingen er niet mee werken. Het betekent dat ze het doen zonder duidelijke instructies of afspraken.
En de leraren?
Volgens het internationale lerarenonderzoek TALIS gebruikt 37% van de Nederlandse leraren AI in hun werk, vooral om lesplannen en opdrachten te maken. Van de leraren die het niet gebruiken, zegt 80% dat ze de kennis en vaardigheden missen om met AI les te geven.
Dat is geen verwijt aan leraren. Het laat zien hoe snel dit gaat, en hoe weinig tijd en scholing er is om bij te blijven.
Wat scholen wél doen
Opdrachten aanpassen. Middelbare scholen geven leerlingen andere opdrachten, zodat ze hun werk niet aan AI kunnen uitbesteden. De VO-raad noemt AI-gebruik een worsteling voor scholen en docenten. Op AI-detectors kun je niet bouwen: leerlingen weten hoe ze die omzeilen, en soms wordt iemand ten onrechte beschuldigd.
Afspraken maken. Kennisnet heeft een gratis toolkit gemaakt waarmee scholen afspraken over AI kunnen maken, met zeven principes en zelfs een voorbeeldbrief voor ouders. Er staan goede voorbeeldafspraken in. Zo werken basisschoolleerlingen op school alleen onder toezicht van een volwassene met AI. En een geschiedenisdocent laat AI alleen toe voor brainstormen en structureren, niet voor het schrijven van de hele tekst, en vraagt leerlingen om op te schrijven hoe ze AI hebben gebruikt.
Dat zijn verstandige ideeën. Maar het blijven voorbeelden: of de school van jouw kind er iets mee doet, bepaalt de school zelf.
Wat er aankomt
- Vanaf 2027 gelden nieuwe kerndoelen digitale geletterdheid, waarin AI expliciet staat. Scholen moeten kinderen dan leren wat AI is en welke invloed het heeft.
- In 2028 moet een landelijke AI-voorziening voor scholen in gebruik gaan, zodat scholen veiliger en met meer grip met AI kunnen werken.
Ook het ministerie is voorzichtig. Het wijst op OESO-onderzoek waaruit blijkt dat AI leerlingen kan helpen betere antwoorden te maken, zonder dat ze daardoor meer leren. AI helpt vooral als het het denkwerk van leerlingen ondersteunt in plaats van overneemt. Precies daarover schreef ik in AI als gereedschap of als vervanging.
Vijf vragen om aan de school van je kind te stellen
- Heeft de school afspraken over AI, en mag ik die lezen?
- Wanneer mag mijn kind AI gebruiken voor huiswerk of werkstukken, en wanneer geldt het als fraude?
- Hoe controleert de school of er sprake is van fraude, en wat gebeurt er bij een verdenking?
- Welke AI-toepassingen gebruikt de school zelf, en wat gebeurt er met de gegevens van mijn kind?
- Leert mijn kind ook hoe AI werkt en waar het de mist in gaat?
Waarom wij het thuis anders doen
Wij geven thuisonderwijs, en voor ons is AI geen ding dat je buiten de deur moet houden. Het is iets wat je kinderen leert gebruiken, met jou ernaast. Hoe dat er bij ons uitziet, lees je in Scholen worstelen met AI. Wij leren het onze kinderen aan en in de rekenfoto.
Maar ook als je kind gewoon naar school gaat, kun je thuis veel doen. Wacht niet tot 2027.
Meer weten? Alles over AI en kinderen op een rij lees je in de complete gids: AI en je kind: wat moet je weten als ouder?
Veelgestelde vragen:
Mag mijn kind AI gebruiken op school?
Dat hangt af van de school. In Nederland bepaalt elke school zelf wat wel en niet mag. Vraag de school naar de afspraken over AI, ook voor huiswerk en werkstukken.
Is er een landelijke regel voor AI op school?
Nee. Er is geen landelijk verbod en geen landelijke richtlijn. Wel komen er kerndoelen digitale geletterdheid waarin AI expliciet staat. Die gelden vanaf 2027.
Welke landen beperken AI op school?
Noorwegen is het bekendste voorbeeld: sinds schooljaar 2026-2027 gebruiken basisschoolleerlingen daar als hoofdregel geen generatieve AI meer. Andere landen gaan juist de andere kant op. Estland geeft oudere scholieren AI-tools, en in de Verenigde Arabische Emiraten is AI een vak vanaf de kleuterklas.
Hoeveel scholen hebben AI-beleid?
Nog weinig. Volgens de Monitor Digitalisering Onderwijs 2025 staat AI bij meer dan de helft van de scholen nog niet in het beleid, en heeft maar een klein deel richtlijnen voor het gebruik.
Kan school zien of mijn kind AI heeft gebruikt?
Niet betrouwbaar. AI-detectors zijn te omzeilen, en leerlingen worden soms ten onrechte beschuldigd. Daarom passen steeds meer scholen liever hun opdrachten aan.
Wat leert mijn kind op school over AI?
Dat verschilt nu nog sterk per school. Vanaf 2027 gelden kerndoelen digitale geletterdheid waarin AI is opgenomen: leerlingen leren dan onder meer wat AI is en welke invloed het heeft.
Bronnen
Bronnen en meer lezen
- CBS (2024). Nearly a quarter of Dutch population use AI programs such as ChatGPT.
- Kennisnet, PO-Raad en VO-raad (2025). Monitor Digitalisering Onderwijs 2025.
- Ministerie van OCW (2026, 20 augustus). Bijlage Kamerbrief: publieke AI-voorziening funderend onderwijs.
- Ministerie van OCW (2026). Kamerbrief over AI in het funderend onderwijs.
- Tweede Kamer. Motie over een publieke AI-voorziening voor het onderwijs.
- OESO (2025). Results from TALIS 2024: Country note Netherlands.
- NOS (2025). Middelbare scholen passen schoolopdrachten aan om AI-gebruik tegen te gaan.
- Kennisnet. Toolkit Schoolafspraken generatieve AI en werkbladen met voorbeeldafspraken.
- Rijksoverheid (2025, 1 september). Nieuwe stap bij vernieuwing van curriculum.
- Gespreksnotitie rondetafelgesprek AI in het funderend onderwijs, Tweede Kamer (2026, 1 april). AI in de kerndoelen vanaf 2027.
- Bright (2026). Leerlingen op de basisschool mogen geen AI meer gebruiken in Noorwegen.
- All Things Nordic (2026, 22 juni). Norway draws a line on AI in schools.
- Ministerie van Onderwijs en Onderzoek Estland (2025, 25 februari). Estonia announces AI Leap programme to bring AI tools to all schools.
- Eurydice, Europese Commissie (2025). Estonia: AI Leap Initiative to Enhance Learning and Teaching.
- Gulf News (2025). UAE schools to introduce AI curriculum in new academic year.
- Asia Education Review (2025, 11 juli). UAE introduces AI as mandatory school subject from kindergarten to grade 12.
- TechWire Asia (2025, 8 september). How UAE’s new AI curriculum compares to education initiatives worldwide.
- The Korea Herald (2025, 5 augustus). South Korea pulls plug on AI textbooks.
- Privacy International / Rest of World (2025). AI-powered textbooks fail to make the grade in South Korea.

