Onze kinderen zijn leesverslaafd en wij zelf ook. Vanaf dat ze klein zijn bezoeken we wekelijks de bibliotheek, maar dat was het afgelopen jaar steeds vaker niet voldoende om aan de leeshonger tegemoet te komen. Nóg vaker met volle tassen naar de bieb heen en weer vond ik niet wenselijk, dus zijn we op zoek gegaan naar alternatieven.
Dat werd de e-reader. En we zijn er nooit meer van weggegaan.
We hebben inmiddels meerdere e-readers in huis, voor kinderen van verschillende leeftijden. In deze blog deel ik wat we hebben geleerd — eerlijk, zonder verkooppraatjes.
Waarom een e-reader voor kinderen?
Laten we beginnen met de vraag die veel ouders stellen: is een e-reader niet gewoon nóg een scherm?
Nee. En dat is precies waarom ik er wél voor kies.
Een e-reader heeft een **e-inktscherm** — dat scherm geeft zelf geen licht af zoals een tablet of telefoon. Het weerkaatst licht, net als papier. Dat betekent:
– Minder vermoeide ogen bij lang lezen
– Geen blauwlicht dat de slaap verstoort
– Geen afleidende notificaties, YouTube-knopjes of spelletjes
Een e-reader doet maar één ding: lezen. En soms luisteren. Dat is het.
In ons gezin telt lezen op de e-reader dan ook niet als schermtijd. Lezen op een iPad wel — dat is een ander apparaat, met andere prikkels.
Voordelen op een rij
- Toegang tot een oneindige bibliotheek: e-readers geven kinderen toegang tot een schijnbaar oneindige bibliotheek van boeken. Met slechts één apparaat kunnen ze honderden boeken dragen en lezen, waardoor ze hun leesvaardigheden kunnen verbeteren en hun kennis kunnen vergroten.
- Interactieve elementen: veel e-readers voor kinderen bieden interactieve functies zoals ingebouwde woordenboeken, die kunnen helpen bij het snappen van moeilijke woorden.
- Verlicht scherm: e-readers hebben vaak verlichte schermen, waardoor kinderen ’s nachts kunnen lezen zonder extra licht. Dit is handig voor degenen die graag voor het slapengaan lezen en ook bij het delen van een kamer met jongere broertjes en zusjes met een andere bedtijd.
- E-inkt scherm: ondanks de verlichting, is een e-reader scherm veel rustiger naar te kijken voor je ogen dan een iPad of telefoonscherm. Het scherm zélf geeft namelijk rustiger beeld/geen licht. Hierdoor is het beter voor je ogen en ontspanning en óók beter voor de nachtrust dan vlak voor het slapengaan nog in een ‘zaklamp’ van een tablet kijken.
- Aanpasbare tekstgrootte en lettertype: kinderen kunnen de tekst aanpassen aan hun voorkeur, wat handig is voor beginnende lezers en kinderen met leesproblemen.
- Draagbaar en lichtgewicht: e-readers zijn gemakkelijk mee te nemen en passen in een rugzak. Dit maakt ze ideaal voor onderweg, op vakantie of tijdens lange autoritten.
- Milieuvriendelijk: e-readers verminderen de behoefte aan gedrukte boeken, wat gunstig is voor het milieu. Dit kan ook helpen om kinderen bewust te maken van milieukwesties. Voorwaarde is dan wel dat de e-reader lang meegaat en liefst van duurzame materialen gemaakt is.
En de nadelen? Die zijn er ook
Hoewel e-readers veel voordelen bieden, zijn er ook enkele nadelen om in gedachten te houden:
- Schermgebruik: langdurig schermgebruik kan schadelijk zijn voor de ogen, vooral bij jonge kinderen. Het is belangrijk om schermtijd te beperken en regelmatige pauzes in te lassen. Ik ‘reken’ lezen op de e-reader eigenlijk niet onder schermgebruik, net als luisterboekjes, met lezen op de iPad wél, vanwege het tegenlicht.
- Kosten: hoewel e-readers op de lange termijn geld kunnen besparen, zijn de initiële kosten mogelijk hoog. Je moet overwegen of de investering de moeite waard is voor jouw gezin.
- Digitale beveiliging: als je e-books koopt, kunnen ze verbonden zijn met een specifiek apparaat of account, wat beperkingen kan opleggen aan het delen van boeken tussen familieleden.
- Volwassen content: als er in de e-reader een koppeling is met de bibliotheek, krijgen de kinderen vaak ook toegang tot content die voor hen wellicht niet geschikt is.
Waar moet je aan denken bij de aanschaf?
Als je hebt besloten om een e-reader voor je kind aan te schaffen, zijn er enkele belangrijke factoren om te overwegen:
- Schermgrootte: Kies een e-reader met een schermgrootte die geschikt is voor de leeftijd en leesvaardigheid van je kind. Voor jonge kinderen kan een kleinere e-reader gemakkelijker vast te houden zijn.
- Duurzaamheid: Kinderen zijn niet altijd even voorzichtig met hun spullen, dus zoek naar een e-reader met een stevige behuizing en een scherm dat bestand is tegen krassen. Overweeg een extra beschermhoes.
- Ouderlijk toezicht: Sommige e-readers bieden ouderlijk toezichtopties, waarmee je de schermtijd en toegang tot bepaalde inhoud kunt beheren. Dit is handig voor het beperken van schermtijd en het zorgen voor louter geschikt leesmateriaal voor de leeftijd van je kind.
- Toegang tot boeken: controleer of de e-reader toegang heeft tot een brede selectie kinderboeken en educatieve inhoud.
- Prijs: overweeg je budget en zoek naar e-readers die aan jouw financiële eisen voldoen. Er zijn opties beschikbaar in verschillende prijsklassen. Ook staan er vaak e-readers op Marktplaats of hebben vrienden en familie er één liggen die toch niet meer gebruikt wordt.
Welke e-reader is geschikt voor kinderen?
Er zijn veel opties. Ik bespreek de modellen die ik zou overwegen — en waarom.
Kobo Clara Colour – mijn aanbeveling voor de meeste kinderen
Compact (6 inch), kleurenscherm, licht en stevig. De Clara Colour is de e-reader die ik zou kopen voor een kind van 8 tot 12 jaar. Het kleurenscherm maakt strips en boeken met illustraties een stuk leuker. Geen fysieke knoppen, maar dat went snel.
Prijs: circa €130 | Geschikt voor: 8–12 jaar
Kobo Clara 2E – de no-nonsense keuze
Zwart-wit, compact, gemaakt van gerecycled plastic en waterdicht. Als jouw kind puur voor de tekst leest en geen strips doet, is dit een uitstekende en iets goedkopere optie. Degelijk en duurzaam — precies wat je wil als een kind er dagelijks mee omgaat.
Prijs: circa €110 | Geschikt voor: 8+ jaar, pure lezers
Kobo Libra Colour – voor de serieuze lezer
Groter scherm (7 inch), kleur, fysieke bladerknoppen en waterdicht. Dit is het model waar wij zelf het meest enthousiast over zijn. De knoppen maken het comfortabeler voor lang lezen. Iets duurder, maar een stap hoger in kwaliteit.
Prijs: circa €190 | Geschikt voor: 10+ jaar, volwassenen
Storytel Reader – voor als je al Storytel hebt
Een speciale, witte, e-reader, uitgebracht door Storytel.
Je kunt er alleen mee lezen als je ook een Storytel abonnement hebt. Maar dan is het een zeer uitgebreide e-reader waarop je ook luisterboeken kunt luisteren, met veel fijne opties voor instellingen qua lettertypes, schermhelderheid en bibliotheek.
Ik kan deze e-reader aanraden! We gebruiken Storytel toch al allemaal meerdere uren per dag. Een mogelijk nadeel is dat je geen andere boeken op de e-reader kunt zetten, maar doordat er zóveel aanbod is, is dat nog nooit een probleem geweest hier in huis.
Prijs: circa €120 + abonnement | Geschikt voor: Storytel-gezinnen
Kindle Paperwhite – technisch goed, maar let op
Amazon’s populairste model is technisch prima: scherp scherm, waterdicht, goede batterij. Maar je zit vast aan het Amazon-ecosysteem. Je koopt boeken via Amazon, je bent gebonden aan hun voorwaarden, en je bent als Europese gebruiker afhankelijk van een Amerikaans techbedrijf. Voor gezinnen die al in het Amazon-ecosysteem zitten kan het werken — maar ik geef de voorkeur aan Kobo voor de open aanpak.
Prijs: circa €160 | Geschikt voor: 8+ jaar, Amazon-gebruikers, Engelstalige gezinnen
Tablet met Apple Books, Bibliotheek app en Storytel
Als je al een iPad of andere tablet hebt, kun je deze gebruiken voor het lezen van e-books met behulp van bijvoorbeeld de Apple Books-app, de Bibliotheek app of Storytel. Een scherm dat licht geeft leest veel vermoeiender, stoort de nachtrust en is het slechter voor je ogen dan een e-inkt scherm, dus dit heeft persoonlijk niet de voorkeur ten opzichte van een e-reader.
De iPad biedt uiteraard niet alleen toegang tot boeken, maar ook tot tal van educatieve apps en games. Dat is veelzijdig, maar ook afleidend.
Vergelijking in één oogopslag
| Model | Prijs | Kleur | Waterdicht | Knoppen | Geschikt voor |
| — | — | — | — | — | — |
| Kobo Clara 2E | ~€110 | Nee | Ja | Nee | Pure lezers |
| Kobo Clara Colour | ~€130 | Ja | Ja | Nee | + stripboeken |
| Kobo Libra Colour | ~€190 | Ja | Ja | Ja | Serieuze lezers |
| Storytel Reader | ~€120 abo | Nee | Nee | Nee | Storytel abonnees |
| Kindle Paperwhite | ~€160 | Nee | Ja | Nee | Amazon gebruikers |
Praktische tips voor ouders
- Koop een stevige hoes: Kinderen laten dingen vallen. Een hoes is geen luxe.
- Stel ouderlijk toezicht in: Zeker als je de bibliotheek-app gebruikt. Kobo heeft instellingen om het aanbod te beperken.
- Kijk op Marktplaats: E-readers gaan lang mee. Een tweedehands Kobo van een jaar oud werkt prima en is een stuk goedkoper.
- Kobo Plus via Bol.com: Voor een vast bedrag per maand lees je onbeperkt uit een grote catalogus Nederlandstalige boeken. Als je kind veel leest, verdient dit abonnement zichzelf snel terug.
Veelgestelde vragen
Vanaf welke leeftijd is een e-reader zinvol?
Ruwweg vanaf 7 à 8 jaar — als een kind zelfstandig leest. Jongere kinderen lezen liever fysieke boeken, zeker prentenboeken.
Is een e-reader een scherm zoals een iPad?
Nee. E-inktschermen geven geen eigen licht af en hebben geen blauwlicht. Ze werken meer als papier. Veel ouders (wij ook) tellen lezen op een e-reader daarom niet als schermtijd.
Welke e-reader is het beste voor een beginnende lezer?
De Kobo Clara Colour of Clara 2E — compact, aanpasbare lettergrootte, niet te groot voor kleine handjes. Vermijd Kindle als je niet in het Amazon-ecosysteem wil stappen.
Kan mijn kind ook Nederlandse boeken lezen?
Ja. Via Kobo Plus (Bol.com) zijn er duizenden Nederlandstalige titels. Via de bibliotheek-app ook — al is het aanbod daar wisselend.
Wat als de e-reader stukgaat?
Kobo heeft goede klantenservice. En de meeste modellen zijn waterdicht, wat de meest voorkomende oorzaak van schade al voorkomt.
Is een e-reader ook handig voor thuisonderwijsgezinnen?
Zeker. Wij gebruiken e-readers ook voor educatieve boeken, naslagwerken en het bijhouden van wat de kinderen lezen. Flexibel, draagbaar en altijd bij de hand. De kinderen hebben de e-readers ook altijd mee als we in de auto naar familie of musea of camping gaan!
Conclusie
E-readers voor kinderen kunnen een waardevolle aanvulling zijn op het thuisonderwijs en de leeservaring van je kind. Ze bieden toegang tot een schat aan boeken en kunnen het leren leuk en boeiend maken. Door zorgvuldig te overwegen welke e-reader het beste bij de behoeften van je kind past, kun je ervoor zorgen dat e-readers een positieve rol spelen in het leven van je kind.
Het belangrijkste is dat kinderen van lezen genieten en lezen leren te waarderen, of dat nu op papier of op een e-reader is.
Ik hoop dat deze informatie je helpt bij het maken van een weloverwogen beslissing over het gebruik van e-readers in je thuisonderwijsavontuur. Blijf genieten van het lezen en laat de verbeelding van je kinderen de vrije loop gaan!